ईआरपीच्या पलीकडे: सीआरएम, एमईएस, पीएलएम, डब्ल्यूएमएस आणि इतरांच्या परिसंस्थेचे गूढीकरण

“डिजिटल धर्मा वर्तुळ” मधून पुन्हा पोस्ट केले: समजून घेण्यासाठी एक लेख: ERP आणि CRM, MRP, PLM, APS, MES, QMS, WMS, SRM यांच्यातील संबंध.

आजकाल, उत्पादन असो, व्यापार कंपन्या असोत किंवा प्रकल्प-आधारित व्यवसाय असोत, जेव्हा जेव्हा डिजिटलायझेशन आणि माहितीकरणाचा विषय येतो तेव्हा परिस्थिती अशी असते:

◦ बॉस: "आपण ERP लागू करावे का?"
◦ ऑपरेशन्स हेड: “आता आपल्यालाही CRM ची गरज नाही का?”
◦ उत्पादन प्रमुख: "एमईएस बद्दल काय? एक नसणे हे अप्रगत वाटते."
◦ आयटी: "खरं तर, एपीएस, पीएलएम, क्यूएमएस, डब्ल्यूएमएस, एसआरएम... ते सर्व खूप महत्वाचे आहेत."

मग बैठकीच्या खोलीत ३ सेकंद शांतता पसरते.
कोणीही हा फोन करण्याचे धाडस करत नाही कारण कोणीही स्पष्टपणे सांगू शकत नाही: या प्रणालींमधील संबंध नेमके काय आहेत? एक दुसऱ्यापेक्षा अधिक प्रगत आहे का? जास्त असणे म्हणजे तुम्ही अधिक सक्षम आहात का?

आजच्या लेखात, मी विक्रेत्यांची किंवा सल्लागार फर्मची बाजू घेणार नाही. मी फक्त प्रत्यक्ष व्यवसाय ऑपरेशन्सच्या दृष्टिकोनातून उभे राहून या प्रणाली स्पष्ट करेन:
● ते काय करतात
● ते कोणत्या समस्या सोडवतात
● ERP शी त्यांचे नाते
● ते कधी अंमलात आणायचे आणि कधी नको
फक्त एक वाक्य लक्षात ठेवा:

ईआरपी ही इतर सर्व प्रणालींच्या विरुद्ध नाही; ती मध्यवर्ती मज्जासंस्था आहे.

१. प्रथम, सर्वात गोंधळात टाकणारा मुद्दा स्पष्ट करूया:

ईआरपी( एंटरप्राइझ रिसोर्स प्लॅनिंग)हे विशिष्ट कार्य नाही; ते ऑपरेशनल फाउंडेशनचा एक संच आहे.

बरेच लोक ईआरपीबद्दल विचार करतात आणि त्यांची पहिली प्रतिक्रिया असते: आर्थिक व्यवस्था, इन्व्हेंटरी व्यवस्थापन, इनव्हॉइसिंग आणि बुककीपिंग... हे फक्त ३०% बरोबर आहे. खऱ्या अर्थाने परिपक्व ईआरपीमध्ये मूलतः तीन गोष्टींचा समावेश असतो:

१. डेटा मानकांचे एकीकरण

२. व्यवसाय प्रक्रियांचे एकत्रीकरण

३. ऑपरेशनल नियम एम्बेड करणे

दुसऱ्या शब्दांत:

विशिष्ट विभाग कसा काम करतो हे नाही तर ईआरपी एंटरप्राइझ कसे चालते याचे व्यवस्थापन करते.

तर, ज्या सिस्टीम्सबद्दल तुम्ही नंतर ऐकाल - CRM, MRP, PLM, APS, MES, QMS, WMS, SRM - त्यापैकी कोणीही ERP ची जागा घेत नाही. त्या ERP च्या उप-क्षमता आहेत किंवा ERP चे विस्तार आहेत.

चला त्यांना एक एक करून समजावून सांगूया.

II. ईआरपी आणि सीआरएम: एक पैसे कसे कमवायचे हे व्यवस्थापित करते, तर दुसरे ग्राहक कसे सुरक्षित आहेत हे व्यवस्थापित करते.

सीआरएम (ग्राहक संबंध व्यवस्थापन) काय करते?

सोप्या भाषेत सांगायचे तर, सीआरएम एक गोष्ट करते: विक्रीला एका आत्म-भावना प्रक्रियेतून व्यवस्थापित करण्यायोग्य, पुनरावलोकन करण्यायोग्य आणि प्रतिकृती करण्यायोग्य अशा गोष्टीत रूपांतरित करते.

ते यावर लक्ष केंद्रित करते:
• ग्राहक कुठून येतात (लीड्स)
• कोण पाठपुरावा करत आहे (विक्रेता)
• फॉलो-अप कोणत्या टप्प्यावर आहे?
• करार गमावण्याचा धोका आहे का?
• बंद झाल्यानंतर अपसेलिंग शक्य आहे का?

तर ईआरपी काय व्यवस्थापित करते?

ERP ला याची काळजी आहे:
• ही ऑर्डर स्वीकारता येईल का?
• किंमत किती आहे?
• एकूण नफा स्पष्टपणे मोजता येतो का?
• शिपमेंट, इनव्हॉइसिंग आणि पेमेंट कलेक्शन हे एक बंद चक्र तयार करतात का?

तुम्ही ते अशा प्रकारे समजू शकता: CRM फ्रंटलाइन चार्ज व्यवस्थापित करते, ERP बॅकएंड सपोर्ट व्यवस्थापित करते.

सौदे CRM मध्ये जिंकले जातात आणि ERP मध्ये पूर्ण केले जातात, सेटल केले जातात आणि हिशेब केला जातो.

ईआरपीशिवाय, सीआरएममध्ये अनेक डील असूनही, वित्त, इन्व्हेंटरी आणि डिलिव्हरीमध्ये गोंधळ होईल. सीआरएमशिवाय, संपूर्ण ईआरपी असूनही, फ्रंट-एंड विक्री पूर्णपणे मॅन्युअल ट्रॅकिंग आणि भावनांवर अवलंबून असते.

थोडक्यात: विक्री-चालित उद्योगांसाठी, ते असले पाहिजेसीआरएम + ईआरपीएकत्र काम करणे, एकापेक्षा दुसऱ्याला निवडणे नाही.

III. ईआरपी आणि एमआरपी: एमआरपी ही स्वतंत्र प्रणाली नाही, तर एक क्षमता आहे.

हा सर्वात गैरसमज आहे.

एमआरपी म्हणजे नेमके काय?

एमआरपी = मटेरियल रिक्वायरमेंट्स प्लॅनिंग. त्याचा मूळ तर्क फक्त एक वाक्य आहे:

ऑर्डर आणि इन्व्हेंटरीच्या आधारे, काय खरेदी करायचे, किती खरेदी करायचे आणि कधी खरेदी करायचे याची गणना करा.

लक्षात ठेवा, मी म्हणालो गणना करा.

त्याचा ERP शी काय संबंध आहे?

आधुनिक ERP मध्ये: MRP हे मुळात ERP च्या मुख्य मॉड्यूलपैकी एक आहे. दुसऱ्या शब्दांत सांगायचे तर: ERP मधील मूलभूत डेटा (BOM, इन्व्हेंटरी, ऑर्डर) शिवाय, MRP गणना अचूक असू शकत नाही.

जर तुम्ही स्वतंत्र एमआरपी सिस्टम खरेदी केली तर कदाचित असे होईल:
• डेटा मॅन्युअली आयात करणे आवश्यक आहे.
• निकालांना मॅन्युअल निर्णयाची आवश्यकता असते
• गणना केल्यानंतरही तुम्ही अंतःप्रेरणेवर अवलंबून राहता

अनेक उद्योगांची समस्या एमआरपीची कमतरता नाही, तर:
• चुकीचा BOM
• चुकीची इन्व्हेंटरी
• गोंधळलेल्या क्रमात बदल

मग ते सिस्टीमला दोष देतात. जर एमआरपी गणना चुकीची असेल, तर ९०% वेळा ती मूलभूत डेटा समस्या असते, अल्गोरिथम समस्या नाही.

IV. ERP आणि PLM: एक विक्री कशी करावी हे व्यवस्थापित करतो, तर दुसरा डिझाइन कसे करावे हे व्यवस्थापित करतो.

पीएलएम काय करते?

पीएलएम = उत्पादन जीवनचक्र व्यवस्थापन. ते यावर लक्ष केंद्रित करते:
• उत्पादन रचना (BOM)
• रेखाचित्रे, प्रक्रिया कागदपत्रे
• आवृत्ती बदल
• तांत्रिक मानके

थोडक्यात, पीएलएम उत्पादनाचे डिझाइनपासून अंतिम स्वरूपापर्यंत व्यवस्थापन करते.

ERP ला PLM कधी आवश्यक आहे?

जर तुम्ही नॉन-स्टँडर्ड मॅन्युफॅक्चरिंगमध्ये असाल, मल्टी-व्हर्जन उत्पादने करत असाल किंवा वारंवार डिझाइन बदलत असाल, तर ERP मध्ये बिल्ट केलेले BOM व्यवस्थापन कदाचित अपुरे असेल.

या टप्प्यावर, तुम्हाला तांत्रिक डेटा आगाऊ व्यवस्थापित करण्यासाठी PLM आणि बॅकएंडमध्ये उत्पादन, खरेदी आणि खर्च हाताळण्यासाठी ERP ची आवश्यकता आहे, म्हणजे:
• डिझाइनमध्ये काय वापरायचे हे पीएलएम ठरवते.
• प्रत्यक्षात काय खरेदी करायचे, वापरायचे आणि किती खर्च करायचे हे ERP ठरवते.

जर दोन्ही प्रणाली एकत्रित केल्या नाहीत, तर सर्वात जास्त समस्या अशी आहे: रेखाचित्र V3 आहे, खरेदी V2 नुसार केली जाते, किंमत V1 च्या आधारे मोजली जाते आणि नंतर संपूर्ण कंपनी एकत्रितपणे दोष घेते.

व्ही. ईआरपी आणि एपीएस: एक ते करावे की नाही याची गणना करते, तर दुसरे ते सर्वात वाजवी पद्धतीने कसे वेळापत्रक करावे याची गणना करते.

एपीएस काय करते?

एपीएस = प्रगत नियोजन आणि वेळापत्रक. हे एक अतिशय विशिष्ट आणि वेदनादायक परिस्थिती सोडवते: खूप जास्त ऑर्डर, मर्यादित संसाधने, घट्ट मुदती आणि मॅन्युअल वेळापत्रक यामुळे ते चालू शकत नाही.

एपीएस उपकरणांची क्षमता, प्रक्रिया क्रम, बदल खर्च आणि वितरण प्राधान्य यावर लक्ष केंद्रित करते.

ईआरपी उत्पादन वेळापत्रक हाताळू शकत नाही का?

ते शक्य आहे, परंतु ERP कच्च्या नियोजनाकडे अधिक झुकते, तर APS तपशीलवार वेळापत्रकाकडे अधिक झुकते.

तुम्ही ते असे समजू शकता:
• ERP तुम्हाला सांगते: या महिन्यात किती उत्पादन करायचे
• एपीएस तुम्हाला सांगते: उद्या सकाळी हे विशिष्ट मशीन कोणत्या ऑर्डरवर प्रथम काम करावे

तुम्ही APS कधी लागू करावे?

जेव्हा तुम्ही एका विशिष्ट पातळीपर्यंत पोहोचता तेव्हाच आवश्यक नाही, तर जेव्हा तुम्ही ही वैशिष्ट्ये पूर्ण करता तेव्हा:
• जास्त विविधता, कमी आकारमान
• वारंवार डिलिव्हरीच्या तारखेत बदल
• उपकरणांमधील स्पष्ट अडथळे

अन्यथा, APS लागू केले असले तरी, दुकानातील मजला त्यांचे अनुसरण करत नसतानाही तुमच्याकडे सुंदर Gantt चार्ट असण्याची शक्यता आहे.

सहावा. ईआरपी आणि एमईएस: एक ऑफिसमध्ये आहे, तर दुसरा दुकानाच्या मजल्यावर आहे.

एमईएस काय व्यवस्थापित करते?

एमईएस = मॅन्युफॅक्चरिंग एक्झिक्युशन सिस्टम. ते निरीक्षण करते:
• कामाच्या ऑर्डरची अंमलबजावणी
• प्रक्रिया अहवाल देणे
• उपकरणांची स्थिती
• उत्पादन अपवाद

थोडक्यात, दुकानात प्रत्यक्षात काय घडते याचे व्यवस्थापन MES करते.

ईआरपी काय व्यवस्थापित करते?

ईआरपी योजना, खर्च, साहित्य आणि सेटलमेंट व्यवस्थापित करते.

अनेक उद्योगांसाठी समस्या अशी आहे की ERP योजना सुंदर असतात, परंतु दुकानातील कामाची अंमलबजावणी पूर्णपणे WeChat ग्रुप्स आणि व्हाईटबोर्डवर अवलंबून असते. शेवटी, ERP मधील सर्व डेटा वस्तुस्थितीनंतर प्रविष्ट केला जातो.

योग्य दृष्टिकोन असा आहे:
• ERP योजना जारी करते
• एमईएस अंमलबजावणीवर रिअल-टाइम अभिप्राय प्रदान करते.
• खर्च, प्रगती आपोआप परत येते

अन्यथा, ERP ही कायमची "केवळ-नेतृत्व" प्रणाली राहील.

VII. ERP आणि QMS: एक निकाल व्यवस्थापित करतो, तर दुसरा प्रक्रिया व्यवस्थापित करतो.

क्यूएमएस काय करते?

क्यूएमएस = गुणवत्ता व्यवस्थापन प्रणाली.ते निरीक्षण करते:
● येणारी तपासणी
● प्रक्रियेत तपासणी
● जाणारी तपासणी
● गैर-अनुरूपता, सुधारात्मक कृती, प्रतिबंधात्मक कृती

ईआरपीमधील दर्जेदार मॉड्यूल पुरेसे आहे का?

लहान व्यवसायांसाठी, हो. उच्च-गुणवत्तेच्या आवश्यकता असलेल्या उद्योगांसाठी, नाही.

कारण ERP मधील गुणवत्ता मॉड्यूल सहसा रेकॉर्डिंग आणि निकालांबद्दल अधिक असते, तर QMS अधिक जोर देते:
● प्रक्रिया नियंत्रण
● ट्रेसेबिलिटी
● पद्धतशीर सुधारणा

गुणवत्ता कशी व्यवस्थापित केली जाते यासाठी क्यूएमएस जबाबदार आहे, तर गुणवत्ता परिणाम खर्च आणि वितरणावर कसा परिणाम करतात यासाठी ईआरपी जबाबदार आहे.

आठवा. ईआरपी आणि डब्ल्यूएमएस: एक पुस्तके व्यवस्थापित करतो, तर दुसरा स्थाने व्यवस्थापित करतो.

WMS काय करते?

WMS = वेअरहाऊस मॅनेजमेंट सिस्टम. ते सोडवते:
● स्थान व्यवस्थापन
● मार्ग निवडणे
● बॅच क्रमांक, कालबाह्यता तारखा
● बारकोड, स्कॅनिंग

ईआरपीमध्येही इन्व्हेंटरी नसते का?

हो, पण ERP हे प्रमाण खाती आणि मूल्य खाती याबद्दल अधिक आहे, तर WMS हे व्यवस्थापित करते:
● वस्तू कुठे आहेत
● ते कसे मिळवायचे
● कोण चुकले?

तुम्हाला WMS कधी आवश्यक आहे?

जेव्हा तुम्हाला भेटेल:
● इन्व्हेंटरीची संख्या अचूक आहे, परंतु स्थाने गोंधळलेली आहेत
● वस्तू शोधणे हे अनुभवावर अवलंबून असते
● चुकीच्या वस्तू पाठवण्याचा खर्च जास्त आहे

ERP + WMS साठी ही सामान्य परिस्थिती आहे.

नववी. ईआरपी आणि एसआरएम: एक अंतर्गत प्रक्रिया व्यवस्थापित करतो, तर दुसरा पुरवठादार सहकार्य व्यवस्थापित करतो.

एसआरएम काय करते?

एसआरएम = पुरवठादार संबंध व्यवस्थापन. ते निरीक्षण करते:
● पुरवठादार कामगिरी
● वितरण वेळ, गुणवत्ता
● सामंजस्य सहकार्य
● खरेदी पारदर्शकता

ईआरपीमधील खरेदी मॉड्यूल पुरेसे नाही का?

ते आहे, परंतु ते फक्त अंतर्गत प्रक्रिया सोडवते.

एसआरएम आंतर-संघटनात्मक सहकार्य समस्या सोडवते, जसे की:
● पुरवठादार ऑनलाइन ऑर्डरची पुष्टी करत आहेत
● ऑनलाइन समेट
● गुणवत्ता समस्यांचे बंद लूप हाताळणी

X. अंतिम सारांश

तुम्ही हे नातेसंबंध आकृती थेट लक्षात ठेवू शकता:
● ERP: एंटरप्राइझ ऑपरेशनल हब
● CRM: विक्रीचा अग्रभाग
● MRP: साहित्य गणना क्षमता
● PLM: उत्पादन आणि तंत्रज्ञान स्रोत
● APS: प्रगत वेळापत्रक साधन
● MES: दुकानातील मजल्यावरील अंमलबजावणीचे साधन
● क्यूएमएस: गुणवत्ता प्रणाली
● WMS: गोदामाची अंमलबजावणी
● एसआरएम: पुरवठा साखळी सहयोग

असे नाही की जास्त सिस्टीम्स चांगल्या असतात.

उलट,तुमचा सध्याचा सर्वात वेदनादायक मुद्दा समर्पित प्रणालीने सोडवण्यासारखा आहे का?

——शेवट——